شعله

زمان و زندگى فردوسى‏

دكتر جليل دوست‏خواه‏

 

از زندگى شخصى« حكيم ابوالقاسم فردوسى» كه امسال جشن هزارمين سال سرايش« شاهنامه» او در ايران و ديگر كشورهاى جهان برگذار مى‏شود، آگاهيهاى جامع و دقيقى نداريم و تنها از راه دقت در برخى از اشاره‏هاى معاصران و يا نزديكان به دوران او و آنچه خود در فاصله پاره‏اى از داستانهاى شاهنامه به عنوان حديث نفس و درد دل آورده است، مى‏توانيم سيماى مبهمى از وى در ذهن خويش مجسم كنيم.

 بيشتر آنچه نويسندگان قديم درباره زندگى فردوسى نوشته‏اند، از نوع افسانه‏پردازيهاي است كه معمولا در حق بزرگان و نام‏آوران مى‏شود و با زندگينامه واقعى و تحقيقى او فاصله بسيار دارد. امروزه نيز به سبب نبودن مدركهاى كافى، رسيدن به برآيندى سزاوار در اين زمينه، كارى دشوار است.

 

 آنچه اكنون مى‏دانيم و كم و بيش محقق است، اين است كه فردوسى در يكى از سالهاى دهه دوم سده چهارم هجرى خورشيدى در خانواده‏اى« دهقان» در روستاى« باژ» از ناحيه« طابران» شهر« توس» زاده شد. از اشاره‏هاى خود وى و نوشته‏هاى كسانى چون« نظامى عروضى» برمى‏آيد كه خانواده فردوسى، همچون ديگر خاندانهاى دهقان در آن زمان، داراى ثروت و مكنت و آب و ملك بوده و مى‏توانسته‏اند از راه درآمد ملكى خود، در آسودگى و رفاه نسبى بسر برند.

 

 از چگونگى آموزش و پرورش و رشد انديشگى و فرهنگى فردوسى در روزگار كودكى و جوانى، تقريبا هيچ‏گونه اطلاعى نداريم، اما اگر قرار باشد كه از اثر پى به مؤثر ببريم و از معلول به علت راه يابيم، با توجه به انديشه و هنر والاى فردوسى در خلق اثر شگرفى چون شاهنامه و با در نظر گرفتن اين آگاهى تاريخى كه در آن روزگار، امر آموزش و پرورش بطور عمده در خانواده‏هاى توانگر و از آن جمله در ميان دهقانان كه پاسداران نهادهاى فرهنگى ايران بودند، متمركز بود، مى‏توانيم نتيجه بگيريم كه دوران كودكى و جوانى چنين بزرگ مردى در چنان خانواده آسوده‏خاطر و فرهيخته‏اى، به بيهودگى نگذشته و او به گونه‏اى دقيق بكار آموزش و پرورش فكرى و هنرى سرگرم بوده است.

 

 وقتى در حدود سال 359 خورشيدى« دقيقى» كشته شد، فردوسى تقريبا سى و نه تا چهل ساله بود و بى‏درنگ كار نيمه تمام شاعر پيشگام خويش را پى گرفت. بسيار محتمل و باوركردنى است كه فردوسى پيش از مرگ دقيقى هم با الهام‏گيرى از مجموعه شرايط زمانه و درك ضرورت و فوريت تدوين حماسه ملى و احراز هويت قومى و فرهنگى ايرانيان، به سرودن برخى از داستانهاى پهلوانى اشتغال داشته و درگذشت دقيقى بار سنگين اين امانت را يكسره بر دوش او گذاشته بوده است.

 

 به هر حال مسلم است كه در چنان اوضاع و احوالى، مردى اندك‏مايه و نافرهيخته نمى‏توانست چنين كار خطيرى را بر عهده گيرد. يگانه مردى در اوج پختگى انديشگى و آراسته به انواع كمالات فرهنگى و هنرى لازم بود كه بتواند شهسوار چابك و تيزتك چنين ميدانى شود و بزودى چشمان جهانى را به خود خيره سازد. فردوسى در عمل نشان داد كه براستى مرد شايسته چنين كار سترگى است.

 

 از آن پس، همه زندگى فردوسى در مدت سى و پنج سال، يكسره وقف كار عظيم سرودن شاهنامه و سامان‏بخشى به حماسه ملى ايرانيان شد و در دو دهه آخر سده چهارم هجرى اين مهم را به پايان آورد و تا سال 399 يا 404 خورشيدى كه بنابر روايتهاى گوناگون، سال خاموشى اوست، به بازنگرى و ويرايش شاهكار جاودان خويش سرگرم بود.

 

 چنين است آگاهيهاى مختصرى كه از راه روايتها و اشاره‏هاى پراكنده، از زندگى حماسه‏سراى بزرگ ايران بدست آمده است. اما بى‏گمان، هر كس كه با شاهنامه انس و الفتى داشته باشد و چهره‏هاى جاودانى چون كاوه، فريدون، زال، رستم، سهراب، سياوش، فرى‏گيس، كيخسرو، جريره، فرود، توس، گودرز، گيو، بيژن، پيران، اسفنديار، و مانند آنها را بشناسد، فردوسى را نيز تواند شناخت، چرا كه وى لحظه به لحظه در وجود يكايك اين نامداران زندگى كرده و تا واپسين دم با آنان همگام بوده است.

 

 شناخت زمان زندگى فردوسى، مى‏تواند تا حدود زيادى پرده ابهام را از برابر چهره حماسه سراى بزرگ ميهن ما كنار بزند و موقع و پايگاه ويژه او را مشخص‏تر سازد.

 

 مى‏دانيم كه در چند سده نخستين پس از حمله عرب، ايرانيان هم در نواحى مختلف ايران زمين و هم در ميان قبايل و طوايف عرب و در دستگاههاى امارت و خلافت، تلاشهاى گسترده‏اى براى باز پس گرفتن استقلال و حيثيت قومى خود مى‏ورزيدند كه گاه رنگ و روى آرام فكرى و فرهنگى و زمانى چهره خشن درگيرى جنگى داشت.

 در طى اين دوران پرآشوب و گير و دار، سلطه‏جويان بيگانه همواره كوشيدند كه ايرانيان را بكلى سر بكوبند و در زمينه اجتماعى و فرهنگى فرمانبردار خويش سازند. از كشتار« ابو سلمه خلال» و« ابو مسلم خراسانى» و« روزبه پسر دادويه»( ابن مقفع) و بزرگان ديگر گرفته تا به خون كشيدن جنبش بزرگ« بابك خرمدين» و كشتن و حبس و زجر برمكيان و ديگران، همه نشانه‏هاى تضاد و كشمكش عميقى بود كه ميان مردم ايران و فرمانروايان عرب جريان داشت.

 

 از حدود سده سوم به بعد، بر رغم دستگاه خلافت، به تدريج كوششهايى براى تشكيل اميرنشينها و فرمانرواييهاى محلى در گوشه و كنار ايران بعمل مى‏آمد و در پاره‏اى از موردها، اقدامهاى اجتماعى و فرهنگى اين حكومتها از قبيل برپايى نهضت فارسى‏نويسى در دستگاههاى ديوانى و ترجمه كتابها و رساله‏هاى گوناگون و حتى تفسيرهاى قرآن از عربى به زبان فارسى درى، بشدت مايه نگرانى خلفا شد و با بكارگيرى انواع حيله‏ها و نفوذ عمال خود، سعى كردند كه اين كوششها را بى‏اثر كنند و آب رفته را به جوى بازگردانند و گاه در اين راستها توفيقهايى هم بدست آوردند. اما شرايط زمانه در مجموع به سود آنان نبود و بيدارى و پويايى فزاينده ايرانيان، مى‏رفت تا به سلطه جابرانه سياسى و فرهنگى بيگانگان پايان بخشد و هويت از دست‏رفته را به مردم اين سرزمين بازگرداند.

 

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در سه شنبه چهاردهم اسفند 1386 ساعت 22:3 موضوع | لینک ثابت

الف –ب  

 

نام‏كتاب: ابوالقاسم فردوسى طوسى/ نام‏مؤلف: نازار ريانتش، س‏/ تاريخ‏نشر: 1849/ توضيحات: خلاق كتاب شاهان كه تحت عنوان‏شاهنامه معروف است...كتاب اول.قازان‏

********************

 نام‏كتاب: اختيارات شاهنامه‏/ نام‏مؤلف: على بن احمد/ توضيحات: شاعرى به نام احمد كه طبع متوسطى داشته، در 574 برگزيده‏اى از اشعار شاهنامه را به نام «اختيارات شاهنامه» ترتيب داده و به ابوالفتوح ملكشاه بن محمد از سلجوقيان ارزروم تقديم كرده است.او ابيات فردوسى را به اعتبار موضوع در 13 باب تنظيم كرده و ابيات بسيار سست و ضعيفى هم در آغاز و انجام كتاب از خود افزوده است و در آن مى‏گويد:

  كه شد چار صد سال و هفتاد و چار            ز هجرت كه پرداختم اين اختيار

اين كتاب اگر چه از نظر علمى و ادبى هيچ گونه ارزشى ندارد، اين قدر هست كه توجه به حماسه ملى ايران را در آن قرون در گوشه و كنار آسياى صغير نشان مى‏دهد.

******************

 نام‏كتاب: ارسال المثل در شاهنامه‏/ نام‏مؤلف: عليرضا منصور مؤيد/ ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى‏/ تاريخ‏نشر: 1373/ مكان‏چاپ: تهران‏/ توضيحات: 321 صفحه‏

******************

 نام‏كتاب: ارمغان ادبى‏/ نام‏مؤلف: يونس جعفرى‏/ ناشر: انتشارات محمود افشار/ تاريخ‏نشر: 1376/ مكان‏چاپ: تهران‏/ توضيحات: 423 صفحه‏

*****************

 نام‏كتاب: از خاك تا خاك‏/ نام‏مؤلف: عليرضا ميثمى‏/ ناشر: امير صادقى‏/ تاريخ‏نشر: 1372/ مكان‏چاپ: تهران‏/ توضيحات: برگزيده‏اى از سخنان گهربار و پند آميز فردوسى‏

******************

 نام‏كتاب: از رنگ گل تا رنج خار/ نام‏مؤلف: قدمعلى سرامى‏/ ناشر: انتشارات علمى و فرهنگى‏/ تاريخ‏نشر: 1368/ مكان‏چاپ: تهران‏/ توضيحات: شكل شناسى داستان‏هاى شاهنامه به همراه نقد و تفسير

*****************

نام‏كتاب: از طوس تا دوشنبه‏/ نام‏مؤلف: صنم كازرونى‏/ ناشر: صنوبر

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: اصفهان‏

****************

 نام‏كتاب: از كيكاوس تا كيخسرو ،آفتاب‏

 نام‏مؤلف: محمود كيانوش‏

 ناشر: اداره كل نگارش وزارت فرهنگ و هنر

 تاريخ‏نشر: 1354

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: رقعى، 79 ص(به مناسبت جشنواره طوس)

******************

 نام‏كتاب: از كيكاوس تا كيخسرو ،سياهى‏

 نام‏مؤلف: محمود كيانوش‏

 ناشر: اداره كل نگارش وزارت فرهنگ و هنر

 تاريخ‏نشر: 1354

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: رقعى،87 ص(به مناسبت جشنواره طوس)

*****************

نام‏كتاب: از كيكاوس تا كيخسرو ،شبگير

 نام‏مؤلف: محمود كيانوش‏

 ناشر: اداره كل نگارش وزارت فرهنگ و هنر

 تاريخ‏نشر: 1354

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: رقعى،95 ص (به مناسبت جشنواره طوس)

****************

 نام‏كتاب: اسب سپيد بالدار

 نام‏مؤلف: هوشنگ بروشكى‏

 ناشر: سازمان پژوهش،امور فنى و هنرى‏

 تاريخ‏نشر: 1363

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: الهام از حكيم ابوالقاسم فردوسى‏

****************

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ساعت 12:17 موضوع | لینک ثابت

پ - ت

نام‏كتاب: پادشاهى كيخسرو: داستان فرود

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: پيوند معاصر، نشر قطره‏

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به اهتمام محمد دبيرسياقى‏

*******************

نام‏كتاب: پادشاهى كى‏خسرو: رفتن او به مازندران و هفت خوان رستم‏

 نام‏مؤلف: محمود دبيرسياقى‏

 ناشر: نشر قطره‏

 تاريخ‏نشر: 1377

 مكان‏چاپ: تهران‏

****************

نام‏كتاب: پادشاهى كيكاوس‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: نشر قطره‏

 تاريخ‏نشر: 1377

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: پادشاهى كيكاوس: رفتن او به مازندران و هفت خوان رستم، به اهتمام محمد دبيرسياقى‏

**************

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ساعت 12:13 موضوع | لینک ثابت

ج – خ

 

 نام‏كتاب: جاذبه‏هاى فكرى فردوسى‏

 نام‏مؤلف: احمد رنجبر

 ناشر: اميركبير

 تاريخ‏نشر: 1369

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 464صفحه‏

*******************

 نام‏كتاب: جام‏جم‏

 نام‏مؤلف: اوحدى مراغه‏اى‏

 توضيحات: در قرن هفتم، خلافت عربى بغداد برافتاد. تعصبات ضد ايرانى هم پايان گرفت و موج نامرئى فردوسى ستيزى فروكش كرد و حكيم طوس جايگاه درخور خويش را در آثار شاعران و نويسندگان بازيافت.اوحدى شاعر بزرگ و عارف روشن بين كه قدرش چنان كه بايد شناخته نشده، مثنوى لطيف حكيمانه‏اى دارد به نام جام جم كه آينه احوال اجتماعى روزگار اوست. در اين مثنوى آنجا كه صوفيان و پيران طريقت را به باد انتقاد مى‏گيرد، فردوسى را مى‏ستايد و به بى‏نيازى او از «يك پيل درم» سلطان محمود و بخشيدن آن در بهاى يخاب (فقاع) به ايجاز تمام اشاره مى‏كند و او را كه نامش در وزن جام جم (بحر خفيف) نمى‏گنجيده، «بهشتى» مى‏نامد و چه تعبير هنرمندانه‏اى به كار برده است.

         شيخ بايد كه سيم و زر سوزد            تا ازو ديگرى بياموزد

         گر ندانى تو اين درم سوزى            زان «بهشتى» چرا نياموزى؟

         كو به عمرى، چنين كتابى ساخت            پس به «پيلى درم» يخابى ساخت‏

         بنگر پيل مات درويشان            شاه را طرح دادن ايشان‏

         شيخ ما آنچنان بزرگان‏اند            نه چنين روزبهان و گرگان‏اند

*******************

 

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در یکشنبه دوازدهم اسفند 1386 ساعت 12:11 موضوع | لینک ثابت

د – ذ

 

نام‏كتاب: داستان اكوان ديو و داستان بيژن و منيژه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: علمى‏

 تاريخ‏نشر: 1371

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به اهتمام محمد دبيرسياقى، 127ص‏

**********************

 نام‏كتاب: داستان اكوان ديو و داستان بيژن و منيژه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: علمى‏

 تاريخ‏نشر: 1376

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به اهتمام محمد دبيرسياقى‏

************************

 نام‏كتاب: داستان باستان: قصه‏هاى شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: محمود محبى‏

 ناشر: ياس‏

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: مشهد

 توضيحات: نقاش حسين طالبى، 317 صفحه، مصور

***********************

 نام‏كتاب: داستان بهرام چوبينه‏

 نام‏مؤلف: محمد بن جرير طبرى‏

 ناشر: مهتاب، سعدى، بوستان‏

 تاريخ‏نشر: 1369

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: قديمى‏ترين نثر به جا مانده فارسى؛ به اهتمام محمد دبيرسياقى‏

*************************

نام‏كتاب: داستان بهرام و آرزو

 نام‏مؤلف: حسين نخعى‏

 ناشر: طهورى‏

 تاريخ‏نشر: 1342

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: وزيرى، 46 ص. (زبان فرهنگ ايران،26)

************************

 نام‏كتاب: داستان بهرام‏گور

 نام‏مؤلف: سيدصادق گوهرين‏

 ناشر: جاويدان‏

 تاريخ‏نشر: 1343

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: رقعى،40 ص.(منتخبات ادبيات فارسى.ش 1)

***************************

نام‏كتاب: داستان بيژن و منيژه‏

 ناشر: سيكندرى ايجوكيشن بورد

 تاريخ‏نشر: 1957

 مكان‏چاپ: لاهور

 توضيحات: وزيرى، 32 ص‏

***********************

 نام‏كتاب: داستان بيژن و منيژه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: گنجينه‏

 تاريخ‏نشر: 1375

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به خط محسن خرازى، مصحح مهدى معينيان‏

**********************

 نام‏كتاب: داستان بيژن و منيژه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: نشر اروند

 تاريخ‏نشر: 1370

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: داستانى از روزگاران پهلوانى ايران برگزيده از شاهنامه؛ ترجمه انگليسى از آرتور ادموند وارنر، زير نظر ابراهيم پور داود

***********************

 نام‏كتاب: داستان بيژن و منيژه از شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: آتليه هنر

 تاريخ‏نشر: 1369

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ويرايش و نگارش ديباچه منوچهر آدميت به خط اسماعيل نيكبخت‏

***********************

 نام‏كتاب: داستان بيژن و منيژه از شاهنامه فردوسى‏

 ناشر: شرف‏الدين الكتبى‏

 تاريخ‏نشر: 1937

 مكان‏چاپ: بمبئى‏

 توضيحات: وزيرى، 67 ص‏

************************

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در جمعه سوم اسفند 1386 ساعت 12:15 موضوع | لینک ثابت

ر - ز

نام‏كتاب: راز و بقاى ايران در سخن فردوسى‏

 نام‏مؤلف: محمد جعفر جعفرى لنگرودى‏

 ناشر: گنج دانش‏

 تاريخ‏نشر: 1369

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 216 صفحه‏

********************

 نام‏كتاب: راهنماى توس و سخنى در باره فردوسى و شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: مهدى سيدى‏

 ناشر: كتاب پاژ

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: مشهد

 توضيحات: عكاس هاشم جوادزاده‏

******************

 نام‏كتاب: راهنماى نقشه جغرافيايى شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: حسين شهيدى مازندرانى‏

 ناشر: مؤسسه جغرافيايى و كارتو گرافى سحاب‏

 تاريخ‏نشر: 1374

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 44 صفحه‏

*******************

نام‏كتاب: رزم نامه رستم و اسفنديار از شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: علمى‏

 تاريخ‏نشر: 1367

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: شرح و توضيح جعفر شعار، حسن انورى‏

**********************

 نام‏كتاب: رزم نامه رستم و اسفنديار از شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: جعفر شعار

 ناشر: نشر ناشر

 تاريخ‏نشر: 1363

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 296صفحه‏

**********************

 

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در جمعه دوازدهم مرداد 1386 ساعت 12:4 موضوع | لینک ثابت

 

س – ش  

 

 نام‏كتاب: سخنى چند درباره شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: عبدالحسين نوشين‏

 ناشر: آكادمى علوم اتحاد شوروى انستيتوى خاورشناسى‏

 تاريخ‏نشر: 1970

 مكان‏چاپ: مسكو

 توضيحات: 116 ص‏

*******************

نام‏كتاب: سرآمدان فرهنگ و تاريخ ايران‏

 نام‏مؤلف: سيد حسين سادات ناصرى‏

 ناشر: مركز مطالعات فرهنگى‏

 تاريخ‏نشر: 1353

 مكان‏چاپ: تهران‏

*********************

نام‏كتاب: سرچشمه‏هاى فردوسى‏شناسى‏

 نام‏مؤلف: محمد امين رياحى‏

 ناشر: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى‏

 تاريخ‏نشر: 1372

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: مجموعه نوشته‏هاى كهن در باره فردوسى و شاهنامه و نقد آنها

*******************

 نام‏كتاب: سرگذشت فردوسى‏

 نام‏مؤلف: ناصر حريرى‏

 ناشر: نشر آوشين، نشر گوهرزاد

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: بابل‏

 توضيحات: هشتاد و شش، 424 صفحه‏

*****************

 نام‏كتاب: سرو سايه فكن، در باره فردوسى و شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: محمد على اسلامى ندوشن‏

 ناشر: يزدان‏

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: تهران‏

*******************

 توضيحات: خط غلامحسين اميرخانى‏

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در چهارشنبه ششم تیر 1386 ساعت 10:56 موضوع | لینک ثابت

ص – ظ

 

نام‏كتاب: صورت كتابهاى فهرست شده در ...

 نام‏مؤلف: محمدعلى خاكسارى‏

 ناشر: دانشگاه فردوسى، كتابخانه مركزى‏

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: مشهد

 توضيحات: صورت كتابهاى فهرست شده در كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه فردوسى مشهد(درهم كرد سه سال 1367-1370) با همكارى فهرست نويسان بخش فارسى، 1697 صفحه‏

******************

نام‏كتاب: ضحاك بنده ابليس‏

 نام‏مؤلف: آتوسا صالحى‏

 ناشر: نشر افق‏

 تاريخ‏نشر: 1377

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: تصويرگر نيلوفر ميرمحمدى، 48صفحه مصور

*******************

 نام‏كتاب: ضحاك در چشم‏انداز يك تعبير

 نام‏مؤلف: اشكان آويشن‏

 ناشر: نويد

 تاريخ‏نشر: 1990 م، 1369ش‏

 مكان‏چاپ: آلمان‏

 توضيحات: 116 صفحه‏

********************

نام‏كتاب: ضحاك، شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: محمد قاسم صالح رامسرى‏

 ناشر: اميركبير

 تاريخ‏نشر: 1360

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 52 صفحه‏

*********************

نام‏كتاب: ضحاك، كاوه آهنگر و فريدون‏

 نام‏مؤلف: محمد حسن شيرازى‏

 ناشر: نشر دانش آموز

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: تصويرگر متن :على مظاهرى ،124 صفحه‏

**********************

 نام‏كتاب: ضحاك ماردوش از شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: على اكبر سعيدى سيرجانى‏

 ناشر: نشر نو

 تاريخ‏نشر: 1368

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 203 صفحه‏

***********************

نام‏كتاب: ضحاك و كاوه آهنگر

 نام‏مؤلف: فاطمه جمالى‏

 ناشر: خانه ادبيات‏

 تاريخ‏نشر: 1376

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: تصوير ساز:داريوش نخعى‏

*********************

 

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در سه شنبه پنجم تیر 1386 ساعت 15:42 موضوع | لینک ثابت

ع – غ

 

 نام‏كتاب: عجايب المخلوقات و غرائب الموجودات‏

 نام‏مؤلف: محمد بن محمود بن احمد طوسى‏

 ناشر: بنگاه ترجمه و نشر كتاب‏

 تاريخ‏نشر: 1345

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به اهتمام دكتر منوچهر ستوده ، در عجايب المخلوقات كه ظاهراً در فاصله سال‏هاى 555-562 تأليف شده است در دو جا از فردوسى سخن به ميان مى‏آيد:1-در ركن چهارم كتاب، در ذكر طوس، فردوسى را از مفاخر خراسان و از«حكما»مى‏شمارد با ذكر اين نكته كه مؤلفان قديم اهل سنت مثل شيخ احمد جام و مؤلف اين كتاب بيش از ذكر شاعرى فردوسى به «حكيم بودن» او تكيه مى‏كنند.2-در ركن هفتم كتاب هم حكايت خواب ديدن فردوسى رستم را آمده است، كه در همان سال‏ها به تفصيل بيشتر در مقدمه دوم شاهنامه (مقدمه نسخه فلورانس) نيز هست.

*************************

 نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: علمى‏

 تاريخ‏نشر: 1372

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به انتخاب و شرح جعفر شعار، حسن انورى، 187 صفحه، ويرايش 2

نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

*************************

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: نشر قطره‏

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به انتخاب و شرح جعفر شعار، حسن انورى، 223 صفحه‏

*************************

 نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: ابوالقاسم فردوسى‏

 ناشر: پيوند معاصر

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: به انتخاب و شرح جعفر شعار، حسن انورى، 224 صفحه‏

**************************

 نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: جعفر شعار، حسن انورى‏

 ناشر: پيوند معاصر

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ويرايش دوم، 224 صفحه‏

***********************

 نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: جعفر شعار، حسن انورى‏

 ناشر: نشر ناشر

 تاريخ‏نشر: 1363

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ويرايش دوم، 183 صفحه‏

**********************

 نام‏كتاب: غمنامه رستم و سهراب از شاهنامه فردوسى‏

 نام‏مؤلف: جعفر شعار، حسن انورى‏

 ناشر: علمى‏

 تاريخ‏نشر: 1367

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ويرايش دوم، 187 صفحه‏

**************************

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در سه شنبه پنجم تیر 1386 ساعت 11:44 موضوع | لینک ثابت

ف – م  

 نام‏كتاب: فر در شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: عليقلى اعتماد مقدم‏

 ناشر: وزارت فرهنگ و هنر

 تاريخ‏نشر: [1348]

 مكان‏چاپ: [تهران‏]

 توضيحات: وزيرى بزرگ،162 ص‏

*****************************

 نام‏كتاب: فرازهايى از شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: عباس حضرت‏

 ناشر: طلايه‏

 تاريخ‏نشر: 1373

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 128 صفحه‏

**************************

نام‏كتاب: فرائد السلوك فى فضائل الملوك‏

 نام‏مؤلف: شمس سُجاسى‏

 توضيحات: در متون منثور فنى پيش از مغول چون كليله و دمنه و مرزبان نامه و سندباد نامه كه اشعارى لابلاى نثر آمده و چاشنى آن گرديده است، كمتر شعرى از فردوسى ديده مى‏شود و بيشتر اشعار از سنايى و انورى و چند شاعر ديگر است و اين انعكاس بى‏مهرى فقيهان و ديوانيان دستگاه‏هاى وابسته به خلافت عربى بغداد نسبت به حكيم بزرگ ايرانى است.شايد نخستين كسى كه از قيد و بند مقتضيات زمانه رسته و اشعار فراوانى از شاهنامه در كتاب خود آورده شمس سجاسى مؤلف فرائد السلوك فى فضائل الملوك باشد كه كتاب خود را به سال 609 در آذربايجان به نام اتابك ازبك پنجمين و آخرين تن از اتابكان آذربايجان به پايان رسانيده است.در اين كتاب كه به تقليد كليله و دمنه و سندباد نامه در ده باب در اخلاق پادشاهان تأليف گرديده، از مجموع 400 بيت شعر 65 بيت از شاهنامه گرفته شده و از فردوسى به احترام ياد گرديده است:«صاحب سخن خوشگوى و حكيم النفس شيرين نفس، فردوسى طوسى - رحمه الله - درين معنى سره مى‏گويد:

         تو را از دو گيتى برآورده‏اند            به چندين ميانجى بپرورده‏اند

**************************

 

 نام‏كتاب: فردوسى استاد تراژدى‏

 نام‏مؤلف: محمود صناعى‏

 تاريخ‏نشر: 1348

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: وزيرى،30 ص‏

***********************

 نام‏كتاب: فردوسى پاكزاد

 نام‏مؤلف: عباس شوقى‏

 ناشر: عطائى‏

 تاريخ‏نشر: [1350]

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: رقعى،417 ص‏

*************************

نام‏كتاب: فردوسى، زن و تراژدى‏

 نام‏مؤلف: ناصر حريرى‏

 ناشر: كتابسراى بابل‏

 تاريخ‏نشر: 1365

 مكان‏چاپ: بابل‏

 توضيحات: با مقالاتى از زرين كوب و ديگران، 162 صفحه‏

*********************

 نام‏كتاب: فردوسى (زندگى، انديشه و شعر او)

 نام‏مؤلف: محمد امين رياحى‏

 ناشر: طرح نو

 تاريخ‏نشر: 1375

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 411صفحه، قطع جيبى، مجموعه 14 مقاله در زمينه انديشه و زندگى حكيم طوس است. 1-تدوين حماسه ملى 2-پيام شاهنامه 3-ميراث فردوسى‏

**********************

نام‏كتاب: فردوسى طوسى خداوند سخن نام آورترين حماسه سراى جهان‏

 نام‏مؤلف: اقبال نعمايى‏

 ناشر: وزارت فرهنگ و هنر

 تاريخ‏نشر: 1354

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: 62 ص‏

**************************

 نام‏كتاب: فردوسى طوسى،(تحقيق در زندگى و آثار و افكار و شخصيت او)

 نام‏مؤلف: محمد استعلامى‏

 ناشر: گلستان‏

 تاريخ‏نشر: 1325

 مكان‏چاپ: [تهران‏]

 توضيحات: با مقدمه دكتر صادق رضازاده شفق، رقعى، 134 ص‏

*************************

 نام‏كتاب: فردوسى، هنر لايف (هنر پرسوتاليستى اندهيزورك)

 نام‏مؤلف: عيسى صديق‏

 تاريخ‏نشر: 1968

 توضيحات: 23 صفحه‏

**********************

 نام‏كتاب: فردوسى و حماسه ملى‏

 نام‏مؤلف: هانرى ماسه‏

 ناشر: دانشگاه تبريز

 تاريخ‏نشر: 1375

 مكان‏چاپ: تبريز

 توضيحات: ترجمه مهدى روشن‏ضمير

**********************

 نام‏كتاب: فردوسى و حماسه ملى‏

 نام‏مؤلف: هانرى ماسه‏

 ناشر: دانشگاه تبريز

 تاريخ‏نشر: 1350

 مكان‏چاپ: تبريز

 توضيحات: ترجمه مهدى روشن ضمير،وزيرى،371 ص‏

**********************

 نام‏كتاب: فردوسى و سروده‏هايش‏

 نام‏مؤلف: يوگنى ادواردويچ برتلس‏

 ناشر: هيرمند

 تاريخ‏نشر: 1370

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ترجمه سيروس ايزدى، 166 صفحه‏

****************************

 نام‏كتاب: فردوسى و شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: استاريكف‏

 ناشر: مجله پيام نوين‏

 تاريخ‏نشر: 1341

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ترجمه رضا آذرخشى،رقعى،12+137 ص(چاپ مستقل مقالاتى است كه در مجله پيام نوين انتشار يافته است)

**********************

 نام‏كتاب: فردوسى و شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: استاريكف‏

 ناشر: سازمان كتاب‏هاى جيبى‏

 تاريخ‏نشر: [1346]

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: ترجمه رضا آذرخشى،[چاپ دوم‏]،جيبى،311 ص.

************************

 نام‏كتاب: فردوسى و شاهنامه‏

 نام‏مؤلف: منوچهر مرتضوى‏

 ناشر: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى‏

 تاريخ‏نشر: 1369

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: شانزده، 178 صفحه‏

**********************

 نام‏كتاب: فردوسى و شاهنامه او

 نام‏مؤلف: سيد حسن تقى‏زاده‏

 ناشر: انجمن آثار ملى‏

 تاريخ‏نشر: 1349

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: وزيرى،359 ص. به اهتمام حبيب يغمائى.(انتشارات انجمن آثار ملى،ش 72)

*********************

 نام‏كتاب: فردوسى و شاهنامه در قفقاز

 نام‏مؤلف: ولى صمد

 ناشر: نشر كارنگ‏

 تاريخ‏نشر: 1378

 مكان‏چاپ: تهران‏

 توضيحات: برگردان رحيم مسلمانيان قباديانى؛ ويرايش فاروق صفى زاده(بوره كريى)، 201 صفحه‏

********************

ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط پرستو قبادی در سه شنبه پنجم تیر 1386 ساعت 11:41 موضوع | لینک ثابت